De Val, Sander Littel, 1992

Twee ronde bronzen vormen liggen op een glanzend granieten grondvlak. De grootste vorm is een bol waaruit een kwart is weggenomen. Dat is de kleinere vorm die met één van de vlakke zijden op het grondvlak ligt. Zo ontstaat een contrast tussen groot en klein, tussen rond en recht.
Dat laatste contrast vertoont zich steeds anders wanneer je om het beeld heenloopt.

Afhankelijk van het tijdstip van de dag biedt het beeld ook verschillen tussen licht en donker.
De grondplaat bestaat uit twee aaneengesloten cirkels. Van het deel waarop de grootste vorm ligt is een boog weggenomen, zodat er een onverwachte uitsnijding ontstaat die de harmonie van de cirkels doorbreekt.

In strakke vormen heeft Sander Littel een appel verbeeld waaruit een stuk is weggenomen.
De plaatsing van het beeld bij de kerk op het weidse Dorpsplein van Nisse roept meteen associaties op met het christelijke geloof. Daarin speelt de zondeval een hoofdrol. Eva en Adam aten van de verboden vrucht van de boom der kennis.
Als straf moesten zij het paradijs, de Hof van Eden, verlaten. Het christelijke geloof zou je kunnen zien als de uitdrukking van het verlangen om goed te maken wat toen verloren ging. In de traditie was die verboden vrucht een appel. Niet zo vreemd want de appel is al meer dan 10.000 jaar een gewilde vrucht waarvan men bovendien aanneemt dat hij vanuit het Nabije Oosten over de wereld is verspreid. Daar zou volgens de overlevering ook de Hof van Eden hebben gelegen. De volmaakte staat is dus door het eten van een appel veranderd in onvolkomenheid. Strijd en pijn gingen het leven bepalen.
Sander Littel laat dat gegeven van onvolmaaktheid zien in zijn beeld: de appel is door er een stuk uit te nemen niet meer compleet.

In het beeld spelen tegenstellingen als rond en recht, horizontaal en verticaal een belangrijke rol.
Daarnaast benadrukt het horizontale van het beeld de verticale, ten hemelreikende lijnen van het kerkgebouw. Die tegenstelling versterkt de betekenis van ‘De Val’.
Het beeld staat voor het aardse, het niet kunnen weerstaan van de verleiding. Het kerkgebouw is de uitdrukking van het streven naar het hemelse. De glanzende granieten grondplaat weerspiegelt behalve de appel ook de omgeving, inclusief de lucht. Ook dat heeft betekenis: zo brengt Sander Littel wat op aarde gebeurt in verbinding met een groter aanknopingspunt, oneindig geheel.
Zijn materiaalkeuze sluit daarbij aan: graniet zou het eeuwige, onveranderlijke kunnen zijn, het brons met zijn patina het tijdelijke en veranderlijke.

De appel wordt in de streek veelvuldig geteeld. Dat maakt de keuze voor dit beeld zo toepasselijk. Als de appel niet uit je dagelijks leven is weg te denken, is er alle aanleiding om af en toe stil te staan bij de symbolische betekenis van de vrucht in de christelijke cultuur. Wie dat in de routine van alledag zou vergeten vindt in Nisse een onontkoombaar en toch subtiel aanknopingspunt.