Pomp, Hans de Win, 1998

De dorpspomp was van oudsher een plek waar de dorpelingen elkaar ontmoetten. In Oudelande stond geen pomp meer. Dat was voor Hans de Win aanleiding om op een eigentijdse manier een nieuwe ontmoetingsplaats te creëren. Hij ontwierp een gewelfde vaasvorm, die is opgebouwd uit vier via halzen met elkaar verbonden bollen waarin steeds openingen zijn uitgespaard.

Vanuit de bovenste bol komen twee koperen lijnen die door de lucht slingeren en in het midden van het beeld zijn vastgezet.
Ze doen denken aan de zwengel waarmee het water werd opgepompt en de handvaten van een vaas.

Hans de Win denkt in symbolen: water staat dan (natuurlijk) voor leven, het beeld voor de samenleving en de openingen in de bollen voor de openheid van de Oudelandse samenleving . Met de openingen is trouwens wat aan de hand. Ze zijn in elke bol anders en vertellen het verhaal van het beeld. Onderaan zijn de openingen organisch van vorm en zo groot dat je de tussenruimte kunt ervaren als een lijnenspel. De openingen in de bovenste bol zijn cirkelvormig en vertonen zich als aparte, op zich staande eenheden. Wanneer het beeld staat voor ‘de gemeenschap’ kunnen de openingen gelezen worden als de individuen van die gemeenschap en het koper als datgene wat hen bindt. De opeenvolging van de bollen laat zich lezen als een ontwikkeling van een organische, natuurlijke structuur naar een mathematische structuur. Daarmee vertelt het beeld het verhaal van groei én diversiteit van mens en samenleving. Aan de basis zijn mensen sterk onderling afhankelijk en onderdeel van een collectief. De bovenste bol met de cirkels staat voor een totaal andere relatie. In deze relatie spiegelen de individuen zich niet aan hun naaste maar aan het geheel. De bolvorm en de opening zijn van hetzelfde soort (de cirkel: het symbool van eenheid), maar de bolvorm is van een andere dimensie. Deze hoogste bol staat voor ‘verlichting’ ofwel het hoogst haalbare waar het gaat om persoonlijke groei. De koperen armen die vanuit de bovenste bol vertrekken zijn beweeglijk en zoeken vrijheid. Zoals het beeld laat zien wordt deze vrijheid echter beperkt door het collectief die de armen stevig vast houdt.

Een samenleving is altijd een zeer divers geheel. Het is op dit moment een actueel thema de diversiteit in de samenleving in evenwicht te houden. In Oudelande lijkt men daar aardig in geslaagd. Er lijkt een evenwicht te zijn tussen de traditionele dorpse onderlinge betrokkenheid én de ruimte om je eigen leven te leiden. Harmonie tussen continuïteit, geborgenheid en persoonlijke vrijheid. Het elkaar ontmoeten, bij de pomp of bij de klapbank die onder de kerktoren staat, zal daaraan wellicht bijdragen.

Interessant detail om over na te denken is de afbeelding van het wapen van Oudelande in de derde bol. Hoe verhoudt dat zich tot het verhaal van het beeld?